Sænskir bókmenntafantar?

Ég les stundum umræður á sænsku síðunni Flashback forum. Þar eru þúsundir spjallþráða um allt mögulegt og sumir ná áratugi aftur í tímann. Margt er verulega fróðlegt þarna fyrir forvitnar sálir og þar sem hægt er að koma ekki fram undir nafni er ýmislegt slúðrað og rætt um, allt frá dægurþrasi til margra áratuga gamalla óleystra morðmála. Það hefur komið fyrir að mig hafi grunað að aðilar ýmissra mála séu að koma fram á spjallinu undir dulnefni og einnig fjölmiðlafólk sem hikar við að birta undir nafni eitthvað vafasamt sem gæti þó þótt fréttnæmt.

Fyrir stuttu síðan las ég á spjallþræði á Flashback að hinn metnaðarfulli sænski fréttaskýringaþáttur Uppdrag granskning hefði á síðustu stundu hætt við að sýna þriggja þátta röð þar sem sænski bókmenntaheimurinn er til umræðu. Eins og mörg vita kannski er Uppdrag granskning þáttur sem alltaf vekur athygli, til dæmis áttu umsjónarmenn hans þátt í því að fletta ofan af þáverandi forsætisráðherra Íslands, Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni, þegar Panamaskjölin voru efst á baugi (nú eru þau mörgum gleymd). En hvað er svona rosalegt í sænska bókmenntaheiminum að það þoli ekki dagsins ljós? Á síðum hinna og þessara sænskra fjölmiðla segir að lengi hafi verið slúðrað um að SVT væri að rannsaka umboðsmanninn Niklas Salomonsson og umboðsskrifstofuna hans, Salomonsson Agency. Tökumenn með myndavélar hafa elt Salomonsson og starfsfólk hans á bókamessum í Gautaborg og Frankfurt og ýmislegt á að hafa þótt vafasamt í störfum umboðsmannsins. Fyrsti þáttur var kominn á dagskrá þann 10. maí í vor. Beðið var eftir einhverju meiriháttar skúbbi, meðal annars hefur höfundurinn David Lagercrantz sagst hafa farið í viðtöl við SVT og lýst ófögrum samskiptum við Salomonsson. 

Niklas Salomonsson hefur verið áberandi í sænska bókmenntaheiminum í mörg ár. Hann er ekki einhver gaur sem gefur út ósöluvænlega höfunda, hann er með mikið af glæpasagnahöfundum á sínum snærum og er sagður eiga sinn þátt í því að Hollywood og ameríski glæpaþáttaheimurinn hefur heillast af skandinavískum glæpasögum. En Niklas Salomonsson er líka með myrka fortíð, hann var einu sinni dæmdur fyrir ofbeldi og hótanir gagnvart fyrri eiginkonu sinni, Unni Drougge, og þess vegna fannst mörgum hneyksli þegar Liza Marklund réði hann sem umboðsmann, hún hefur skrifað um menn sem beita konur ofbeldi og þjáninguna sem þeir valda og talað fyrir munn kvenna sem hafa verið beittar ofbeldi í samböndum. Síðdegisblaðið Expressen segir að Salomonsson eigi sinni þátt í heimsfrægð margra höfunda, til dæmis Jo Nesbø og umboðsskrifstofan hans er með íslenska höfunda á sínum lista líka, hér eru höfundarnir.

Í tímaritinu Vi var í vor grein um Uppdrag granskning og þættina sem áttu að skaka litteratur-Sverige, eins og það var orðað. Þar segir að fréttamenn Uppdrag granskning vinni eins og spæjarar á leynilegum stað bak við luktar dyr og með gluggatjöldin dregin fyrir. Reyndir og verðlaunaðir fjölmiðlamenn sem sjá um þessa þætti velja umfjöllunarefnin af kostgæfni, þeir fá mikið af ábendingum utan úr bæ og eru snuðrandi víða og þeim er oft hótað öllu illu af glæpamönnum og valdamiklu fólki. En rannsókn á menningarkimanum sem er bókmenntaheimur Svíþjóðar er mjög óvenjuleg. Bókaútgáfubransinn er sennilega almennt ekki álitinn mjög heitt fréttaefni. En hann er það samt greinilega. Það komu víst hótanir frá stjörnulögfræðingum (segja fjölmiðlar og slúðurveitur) og sænska ríkissjónvarpið ákvað að hætta við að senda út þrjá þætti um meinta fanta í sænska bókmenntaheiminum.