Hallarheimsókn og súrsuð bjúgu

Í Krummaborg er kastali, gríðarlegt mannvirki, sem er á minjaskrá Sameinuðu þjóðanna og aðeins örfáa mánuði á ári fá nokkrar hræður að fara með leiðsögumanni um ranghala hans þar sem leynast meðal annars á fjórða hundrað herbergi, gullvagn frá Rómaborg, sérlega fagurt leikhús, ævintýralegir gangar sem virðast aldrei taka enda og allrahanda dót sem aristókratarnir réðu yfir allt fram á fimmta áratug síðustu aldar. Síðasta fjölskyldan sem átti kastalann áður en ríkið tók hann yfir er Schwarzenberg-slektið, en annar kandídatinn í lokabaráttu forsetakosninganna sem fóru fram í gær er einmitt sjötíu og fimm ára aðalsmaður af þeirri ætt, utanríkisráðherrann og furstinn Karl Johannes Nepomuk Josef Norbert Friedrich Antonius Wratislaw Menas, kallaður Karel, en hann ku hafa tapað kosningunum.

Veggplatti í höllinni

Þrátt fyrir að kastalinn sé formlega séð lokaður bauðst okkur að komast í göngu með leiðsögumanni um nokkrar vistarverur hans og eftir morgunverð í morgun hófst sú för. Það var búið að vara okkur við kulda í kastalanum og ýkjulaust þá var kuldinn svo nístandi að þrátt fyrir ullarsokka, tvo ullarboli, dúnúlpu og lopahúfu var hrollur í manni innandayra og tærnar ískaldar. Það kom líka í ljós að kastalaeigendurnir voru þarna aðallega á sumrin, það er auðvitað betra að vera í slotum sunnar í Evrópu á veturna. Leiðsögumaðurinn var ungur Tékki með haukfránan svip og stóra lyklakippu með mörgum og voldugum lyklum. Hann lóðsaði okkur um ranghala og upp og niður stiga, sýndi okkur gulli slegin húsgögn, málverk, dyngjur furstaynja og fríherra, kristalskrónur og alla króka og kima í leikhúsinu (ég stalst m.a.s. aðeins upp á svið á meðan hann leit undan) og sneri að auki reykvélinni og hamaðist á þrumulátagræjunni. Hann sagði líka að því miður hefðu kommúnistarnir eitthvað skemmt einn lystigarðanna við höllina (þá hnyklaði Snæbjörn brýnnar og hugsaði með sér það væri nú ekki umtalsverð skemmdarstarfsemi miðað við framkomu yfirstéttarinnar í Evrópu í gegnum aldirnar). Þegar komið var út úr kastalanum snarhitnaði manni, úti var nefnilega bara svona fimm gráðu frost en innandyra ku það hafa verið hátt í fimmtán gráður.

Dýrafita með kryddi og lauk og súr bjúgu með pickles

Eftir glas af ósætri jólaglögg í kaffihúsi hallarinnar og dálitla vinnutörn á Gyllta englinum þurftum við að fá okkur að borða. Til að stéttajafna daginn fórum við á Svejk-krána, þar er alþýðlegt andrúmsloft, einfaldur matur og servitrísa á Crocks. Við ákváðum að fá okkur eitthvað af smáréttunum, andapatéið og smásnitselin með sinnepssósunni og súru gúrkunum, sem við fengum í gær, smakkaðist svo vel. Matseðillinn sem við fengum var ekki á neinu tungumáli sem er okkur tamt svo við reyndum að spyrja þjónustustúlkuna en hún kunni bara tékknesku þannig að við pöntuðum blindandi. Þegar maturinn kom sáum við að um var að ræða súr bjúgu með súrsuðu græmeti og fitu með fræjum, hnetum og lauk (þý. grieben), eitthvað svipað og ég bý til handa fuglunum. Við sammæltumst um að nú væri ekkert betra í stöðunni en að hafa eins konar tékkneskt þorrablót. Þetta smakkaðist auðvitað ágætlega með súrdeigsbrauði með kúmeni, lauk og bjór, en ég ætla kannski ekkert að panta mér þetta aftur á næstunni. Ég er ekki frá því að veitingahús í Reykjavík ættu að bjóða upp á bjúgu og feita kindakæfu í dollu ásamt normalbrauði og jafnvel sneið af súru slátri.