Fortsätt till huvudinnehåll

Bækur og heimska

Þegar ég las fréttina um hrun bóksölu varð ég svolítið leið. Ég er nokkuð sammála manni sem skrifaði í morgun á bloggsíðuna sína að bókalaus þjóð sé heimsk þjóð og ef seldum bókum fækkar stöðugt þá hlýtur þjóðin á endanum að verða bókalaus, eða að minnsta kosti bókafá. Það er svolítið sjokkerandi sem stendur í bóksölufréttinni, að seldum eintökum bóka á Íslandi hafi fækkað um 44 prósent frá árinu 2010. Ég held að stjórnmálamenn sem hækka virðisaukaskatt á bækur en dæla samt peningum í fólk úti í bæ í nafni þjóðarátaks um læsi, séu heimskir stjórnmálamenn. Ég hef eiginlega enga trú á þjóðarátökum og finnst að það eigi bara að sjá til þess að börn hafi nóg af skemmtilegum bókum að lesa og skoða og fullorðið fólk í kringum sig sem les fyrir þau og að þá reddist málið. Fólk byrjar varla að lesa bækur þegar það verður fullorðið ef það les ekki sem börn, ég held að það sé frekar borðleggjandi. 

En verandi barna- og unglingabókahöfundur, ljóðskáld og þýðandi sem ræðir oft um bókmenntir við fólk, þá veit ég að margt fólk hefur mikinn áhuga á bókum og lestri. Og reglulega nefnir einhver, sem er með börn í kringum sig, við mig að það sé ekki nógu mikið til af barnabókum á íslensku. Börn eru á ólíkum þroskastigum og með ólíkan smekk og það þarf að vera til fjölbreytt úrval af allskonar bókum fyrir krakka, en því miður þá er bara ekkert mikið til af barnabókum á Íslandi. Börn nenna oftast ekki að lesa einhverjar gamlar bækur sem foreldrar þeirra lásu (öfugt við það sem fullorðið fólk heldur), þau vilja brakandi nýjar bækur sem tengjast á einhvern hátt þeirra eigin samtíma. Það getur verið ágætt að endurútgefa eldri barnabækur en þær þurfa þá að vera nútímalegar í útliti og umbroti. Það eru margar ástæður fyrir því að það er ekkert mikið til af barnabókum á íslensku. Til dæmis eru barnabækur dýrar í framleiðslu en mega ekki kosta mikið úti í búð, það er er mjög erfitt, og í rauninni ómögulegt, að lifa á því að skrifa barnabækur á íslensku, svo fáir höfundar velja sér það hlutskipti og fleira og fleira spilar þarna inn. En ef stjórnmálamenn hafa einhvern áhuga á því að fólk haldi áfram að tala íslensku og ef þeir hafa áhuga á því að börn alist ekki upp sem algjörir moðhausar, þá þarf að gera eitthvað annað en að sturta milljónum í læsisátök sem einhverjir vel meinandi amatörar úti í bæ eiga að stjórna. Það þarf að sjá til þess að allskonar barnabækur séu skrifaðar og þýddar og gefnar út og að gott aðgengi sé að þeim, til dæmis á skólabókasöfnum.

Ofannefndur bloggari, virðulegur maður í útlöndum, sem er nýbúinn að selja nokkur bókaforlög, finnst fólk á Íslandi hafa of mikinn áhuga á Costco á kostnað menningar. Það er mögulega rétt.

Rós undir eplatré í morgun

Kommentarer

Populära inlägg i den här bloggen

Stuttar bækur og langar

Um helgina var ég ein heima. Ég hitti skemmtilegt fólk í nokkra klukkutíma á föstudag og laugardag en að öðru leyti var ég ein. Það er svo sem ekkert til að ræða svona þannig séð, ég er alltaf mjög mikið ein og finnst það frekar þægilegt. Marga daga fæ ég líka fáa tölvupósta og hef aðallega samskipti við fólk á Twitter, en þau samskipti flokkast nánast ekki sem samskipti. En já, ég var ein um helgina og las auðvitað bók. Mjög undarlega bók, eina þá furðulegustu sem ég hef lesið. Ég er reyndar bara hálfnuð með bókina sem heitir 271 dagur eða 251 dagur eða eitthvað þannig. Ég man ekki hvað dagarnir eru margir nákvæmlega en það er alla vega eitthvað þarna með marga daga. Bókin er eins konar dagbók margra barna móður sem er að skilja við manninn sinn sem hún kynntist eftir að hann pókaði hana á facebook. Ég og þessi kona eigum ekki margt sameiginlegt en ég held samt áfram að lesa. Konan býr á Reyðarfirði. Það stendur ekki í bókinni að hún búi nákvæmlega þar, heldur bara að hún búi í litlu…

Þjóð í hlekkjum

Í dag fékk ég skemmtilegan póst frá konu og rithöfundi sem stingur upp á að við fáum okkur kaffi. Hún segist líka hafa verið að láta frá sér marga árganga af Tímariti Máls og menningar. Þeir voru fullir af greinum eftir misyfirlætislega karlmenn, en hún lét mig vita að hún hefði klippt eina grein úr, það er þessi grein sem ég skrifaði fyrir tuttugu árum, og var auðvitað búin að gleyma hvað stæði í. Mér sýnist þetta standast tímans tönn ágætlega hugmyndafræðilega, en núna myndi ég skrifa svona grein í allt öðrum stíl, svona ef ég á annað borð gæfi mér tíma til að skrifa grein. Mér finnst áhugavert að það eru engar millifyrirsagnir settar inn í svona langa grein. Sem ritstjóri í dag hefði ég brotið þetta upp. En nú er ég komin í vinnugír og ætla ekki að skrifa meira, þess vegna ætla ég ekkert að ræða ferð mína í gær á barinn Mónakó á Laugaveginum.

Frosið brokkólí, skáldalaun og erótískar gáfur

Í útjaðri borgarinnar á ég gamalt A-hús, sumarbústað sem var byggður á sjöunda áratug síðustu aldar. Á lóðinni við kofann er ýmislegt ræktað þegar ég nenni, en þar grotnar líka oft gamli rabarbarinn frá fyrri eigendum niður því ég nenni ekki að taka hann upp og nota hann. Í fyrravor sáði ég slatta af (löngu útrunnum) fræjum í beð, þar á meðal var brokkólí. Vegna viðvarandi óveðurs framan af sumri óx lítið af því sem ég sáði og brokkólíið var svo smávaxið í haust að mér fannst ekki taka því að taka það upp. Hins vegar hefur verið ágætt veður í vetur svo að í dag datt mér í hug að fara uppeftir og skoða grænmetið. Það þurfti að dusta snjó af brokkólíinu (það er enginn snjór í póstnúmeri 105 en töluverður í 113 og mun meira frost en í lægri númerum) og brjóta það af stilkunum. Öll uppskeran fór í eitt grænmetislasanja, sem er einmitt núna í ofninum.

Í morgun las ég grein í Dagens Nyheter þar sem nokkur sænsk ljóðskáld eru spurð hvernig þau sjái fyrir sér. Það er auðvitað upp og ofan hva…

Ljóð með þema

Mér er ekki kunnugt um hvaða týpur lesa það sem stendur á þessari síðu (þær eru þó nokkuð margar segir innbyggði ip-töluteljarinn) en ég held bara áfram að skrifa stöku sinnum og vinir og óvinir eru velkomnir hingað inn. Jólabókaflóðið hefur verið dálítið undarlegt þetta árið. Undanfarin ár hef ég verið með fleiri en eina bók að lesa úr og síðustu þrjú ár hef ég gefið út ljóðabækur. Nú er ég bara með eina unglingabók, já, eða öllu heldur hálfa, því ég er annar höfundur umræddrar bókar (og reyndar tvær þýðingar, sem eru samt auðvitað ekki minna virði, en lestrar úr þeim eru fátíðari) og þar af leiðandi hef ég ekki lesið nein ljóð opinberlega í þessari vertíð (nú lýg ég samt aðeins). Ég játa að ég sakna þess að lesa ljóð fyrir fólk, ég er nefnilega smá sprellari og uppistandari innra með mér og finnst gaman að skemmta fólki með ljóðalestri. Skemmtilegra en ég gerði mér grein fyrir. Ég er sem sagt enn að kynnast sjálfri mér. Nú stefni ég að því að skrifa fleiri ljóð á næsta ári en voru s…

Meint sakleysi

Um daginn sá ég nýja íslensk/útlenska mynd um Guðmundar- og Geirfinnsmálið. Það er margt ágætt í myndinni en ekkert kom mér á óvart, enda hef ég fylgst með þessu undarlega ruglmáli og lesið ótal plögg um það frá barnæsku. En í myndinni kom fram sú vafasama söguskoðun að fram á 8. áratug síðustu aldar hafi Ísland verið lítið samfélag þar sem allir þekktu alla og að hér hafi ríkt óskaplegt sakleysi fram til þess tíma er tveir margumræddir menn gufuðu upp. Þetta fór örlítið fyrir brjóstið á mér. Ekki er ég neinn sagnfræðingur, og raunar algjör amatör með mjög gloppótta söguþekkingu, en ég hef lesið blöð, bækur og dómsskjöl og veit vel að Ísland fortíðar var ekkert saklaust krúttsamfélag frekar en núna og á Íslandi hvarf fólk, það voru framdir glæpir, hér var spilling og ýmislegt vafasamt í gangi löngu fyrir tíma Guðmundar- og Geirfinnsmáls.

Í gærkvöldi var ég að hugsa um þessa áhugaverðu söguskoðun, að Ísland hafi verið laust við glæpi og spillingu langt fram eftir síðustu öld. Það leidd…

Sólarmegin og skuggamegin

Með morgunkaffinu las ég viðtal við eina af ríkustu manneskjum Bretlands, Sigrid Rausing, og eftir viðtalið nokkrar greinar um hana, bækur hennar og fjölskyldu, en Sigrid Rausing er einn af erfingjum mjólkurfernuveldisins Tetra Pak. Hún er með doktorspróf í mannfræði, eigandi bókaforlags og rithöfundur og svo rekur hún líka góðgerðarstofnanir og gerir margt annað. Nú er Sigrid búin að skrifa bók um samskipti sín við Hans Kristian bróður sinn og konuna hans heitna, Evu Rausing, sem fannst sem liðið lík í húsi þeirra hjóna árið 2012 tveimur mánuðum eftir andlát sitt. Eva dó úr hjartaáfalli af völdum kókaínneyslu en eiginmaðurinn lét líkið liggja inni í herbergi í fimm hæða höll hjónanna í Belgravia í London þar til lögreglan fann það eftir að hann var handtekinn í bílnum sínum algjörlega ruglaður af vímuefnaneyslu. Hjónin, sem kynntust ung á meðferðarstofnun, eiga fjögur börn sem þau misstu forræði yfir, fyrrnefnd Sigrid var á þessum tíma með tímabundið forræði yfir þeim. …